Czerń zbóż
Czerń zbóż, znana też jako czerń kłosów, to groźna choroba wywoływana przez grzyby z rodzaju Cladosporium, C. herbarum, a także Alternaria. Choroba atakuje praktycznie wszystkie gatunki zbóż, a najbardziej niebezpieczna jest w uprawach pszenicy, szczególnie pszenicy twardej, gdyż u tego gatunku przechodzi z plew w ziarno, powodując jego brunatnienie i pogorszenie jakości ziarna.
Zarodniki choroby rozprzestrzeniają się poprzez resztki pożniwne lub zainfekowany materiał siewny.
Czerń zbóż – objawy
Objawy czerni zbóż stają się widoczne zazwyczaj pod koniec okresu wegetacyjnego, najczęściej na roślinach w pełnej dojrzałości technologicznej lub osłabionych, bądź też obumarłych z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych. Pierwsze symptomy choroby to szaro-czarne lub zielonkawo-czarne przebarwienia na kłosach, a także na liściach i łodygach. Pojawiają się one w okresie dojrzewania zbóż.
Czerń zbóż początkowo występuje placowo, ale w sprzyjających warunkach bardzo szybko rozprzestrzenia się na całą plantację.
Szkodliwość czerni zbóż zwykle nie jest duża, dlatego często bywa lekceważona. Wielkość strat wynosi zazwyczaj około 5%, niemniej większym problemem, zwłaszcza w przypadku pszenicy twardej jest to, że zainfekowane ziarno traci jakość technologiczną, co wpływa na jego wartość rynkową.
Przyczyny występowania czerni zbóż
Choroba atakuje najczęściej w okresach ze specyficznymi warunkami pogodowymi, zwłaszcza w okresie suszy po wykłoszeniu zbóż, a następnie dużych ilości opadów z wysoką wilgotnością powietrza opóźniających zbiór plonów. Rozwojowi choroby sprzyja też pozostawienie resztek pożniwnych na polu oraz wysiew zainfekowanego materiału siewnego.
Zapobieganie i zwalczanie czerni zbóż
Zapobieganie rozwojowi choroby polega przede wszystkim na stosowaniu odpowiednich praktyk agrotechnicznych, takich jak zmianowanie, odpowiednie gospodarowanie resztkami pożniwnymi oraz stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego, wolnego od chorób. Z reguły są o one niewystarczające, więc niezbędne jest zastosowanie fungicydu lub preparatu budującego naturalną odporność zbóż.
Łan zabezpiecza się przed czernią zbóż zazwyczaj w czasie zabiegu T3 przy okazji ochrony przed najważniejszą chorobą – fuzariozą kłosów. Zabieg ten przeprowadza się w fazie BBCH 51-59, czyli w okresie kłoszenia. Warto też postawić na właściwą ochronę fungicydową w zabiegach T1 i T2 w okresie wegetacji zbóż, gdyż pomoże to utrzymać je w dobrej kondycji i zmniejszyć ich podatność na choroby.
O zdrowotność łanu zbóż można zadbać stosując produkty Arcton WG i BiorRace SL, które zastosowane zamiast konwencjonalnych fungicydów budują naturalną odporność uprawy.
Aplikacja Convert WG dzięki wielokierunkowemu działaniu zwiększy żyzność gleby, co przełoży się na możliwość uzyskania lepszych rezultatów z prowadzonej uprawy.

FAQ
1. Co to jest czerń zbóż i jaki grzyb ją wywołuje?
Czerń zbóż, znana też jako czerń kłosów, to choroba wywoływana przez grzyby z rodzaju Cladosporium (C. herbarum) oraz Alternaria. Choroba atakuje praktycznie wszystkie gatunki zbóż, a zarodniki rozprzestrzeniają się poprzez resztki pożniwne lub zainfekowany materiał siewny.
2. Które zboża są najbardziej zagrożone czernią zbóż?
Czerń zbóż atakuje praktycznie wszystkie gatunki zbóż, ale najbardziej niebezpieczna jest w uprawach pszenicy, szczególnie pszenicy twardej. U pszenicy twardej choroba przechodzi z plew w ziarno, powodując jego brunatnienie i pogorszenie jakości ziarna.
3. Jakie praktyki agrotechniczne pomagają zapobiegać czerni zbóż?
Zapobieganie rozwojowi choroby polega przede wszystkim na stosowaniu odpowiednich praktyk agrotechnicznych, takich jak zmianowanie, odpowiednie gospodarowanie resztkami pożniwnymi oraz stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego wolnego od chorób. Z reguły są one niewystarczające, więc niezbędne jest zastosowanie fungicydu lub preparatu budującego naturalną odporność zbóż.
4. Kiedy i jak należy przeprowadzać zabiegi ochronne przeciwko czerni zbóż?
Łan zabezpiecza się przed czernią zbóż zazwyczaj w czasie zabiegu T3 przy okazji ochrony przed fuzariozą kłosów, który przeprowadza się w fazie BBCH 51-59, czyli w okresie kłoszenia. Warto też postawić na właściwą ochronę fungicydową w zabiegach T1 i T2 w okresie wegetacji zbóż, gdyż pomoże to utrzymać je w dobrej kondycji i zmniejszyć ich podatność na choroby.
5. Jakie preparaty mikrobiologiczne wspierają ochronę przed czernią zbóż?
O zdrowotność łanu zbóż można zadbać stosując produkty Arcton WG i BioRace SL, które zastosowane zamiast konwencjonalnych fungicydów budują naturalną odporność uprawy. Aplikacja Convert WG dzięki wielokierunkowemu działaniu zwiększy żyzność gleby, co przełoży się na możliwość uzyskania lepszych rezultatów z prowadzonej uprawy.
Sprawdź inne choroby, które mogą zagrażać Twoim uprawom:
- Antraknoza
- Askochytoza
- Brunatna plamistość liści zbóż
- Fuzarioza liści
- Mączniak prawdziwy zbóż
- Ostra plamistość oczkowa
- Plamistość siatkowa jęczmienia
- Ramularia zbóż
- Rdza brunatna pszenicy
- Rdza źdźbłowa zbóż i traw
- Rdza żółta
- Rynchosporioza zbóż
- Septorioza liści
- Śnieć cuchnąca pszenicy
- Zgorzel podstawy źdźbła
- Łamliwość źdźbła zbóż
