Brunatna plamistość liści zbóż

Brunatna plamistość liści zbóż to choroba liści o rosnącym znaczeniu. Pierwsze wzmianki o tej chorobie pojawiły się w latach 70-tych. Jej występowanie i wielkość porażenia liści w zbożach w dużej mierze zależy od wrażliwości odmianowej. Choroba zwana jest potocznie DTR-ką, która pochodzi od nazwy stadia konidialnego grzyba – sprawcy Drechslera tritici-repentis. Nazwa stadia płciowego grzyba powodującego chorobę to Pyrenophora tritici-repentis.

Z tego artykułu dowiesz się:

jakie zboża są narażone na brunatną plamistość liści zbóż,
jakie są przyczyny i objawy choroby,
jakie są metody na zwalczanie plamistości i zapobieganie jej.

Które zboża są szczególnie zagrożone brunatną plamistością liści?

Choroba atakuje przede wszystkim pszenicę, pszenżyto i żyto, rzadziej jęczmień. Większa presja występuje w uprawach uproszczonych i bezorkowych oraz w zmianowaniu z dużym udziałem zbóż.

Rozwojowi choroby sprzyja niezbilansowane nawożenie NPK – intensywne nawożenie azotem oraz wybieranie odmian o dużej podatności na zainfekowanie patogenem.

Znaki i objawy brunatnej plamistości w zbożach

W początkowej fazie infekcji brunatna plamistość występuje w postaci owalnych plam koloru brunatnego, otoczonych chlorotyczną obwódką o wielkości około 3 mm.

W centralnym punkcie plamy można zaobserwować czarną zmianę z białym punktem w środku. Wraz z rozwojem wegetacji plamy powiększają się, mogą się ze sobą łączyć, powodując żółknięcie, a w końcu zamieranie całych liści. Usychanie liści zwykle postępuje od ich końców, obejmując cały liść. Jednocześnie pochwy liści długi czas pozostają niezaatakowane.

Objawy choroby występują zarówno na młodych, jak i starszych liściach. Pierwsze oznaki choroby mogą pojawiać się po wschodach. Zasadniczy jej rozwój przypada na fazę strzelania w źdźbło i liścia flagowego. Objawy można też zaobserwować na kłosach. W środkowej części plew widoczne są owalne, brunatne plamy o wielkości 1-2 mm.

Brunatna plamistość bywa mylona z innymi chorobami występującymi w uprawach, takimi jak rdza brunatna, septorioza paskowana liści pszenicy, a także fuzarioza liści.

Przyczyny wystąpienia brunatnej plamistości liści

Infekcji sprzyjają okresy wysokiej wilgotności powietrza oraz chłodnej pogody (choć patogen może się namnażać w szerokim zakresie temperatur). Optymalna temperatura do rozwoju choroby to 10-18°C oraz wilgotność powietrza na poziomie 80%.

Jak zapobiegać i zwalczać brunatnej plamistości liści?

Aby zapobiec porażeniu upraw tą chorobą grzybową, należy przede wszystkim przyspieszyć mineralizację resztek pożniwnych, które mogą stanowić rezerwuar choroby. W tym celu warto zastosować Convert WG.

Kolejnym zabiegiem nie chemicznym ograniczającym rozwój choroby jest płodozmian, w którym należy unikać monokultury zbożowe. Wskazane jest wybranie odmian o podwyższonej odporności oraz zrównoważonego nawożenia NPK.

Stosowanie preparatów mikrobiologicznych Arcton WG, BioRace SL odbudowuje naturalne mechanizmy odporności roślin uprawnych na najważniejsze ekonomicznie choroby zbóż. Z kolei Convert WG istotnie zwiększa aktywność mikrobiologiczną gleby, co powoduje między innymi przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych.

FAQ

1. Co to jest brunatna plamistość liści zbóż i jaki grzyb ją wywołuje?

Brunatna plamistość liści zbóż, potocznie zwana DTR-ką, to choroba o rosnącym znaczeniu, której pierwsze wzmianki pojawiły się w latach 70-tych. Chorobę wywołuje grzyb Drechslera tritici-repentis (stadium konidialne) lub Pyrenophora tritici-repentis (stadium płciowe).

2. Które zboża są najbardziej narażone na brunatną plamistość liści?

Choroba atakuje przede wszystkim pszenicę, pszenżyto i żyto, rzadziej jęczmień. Większa presja występuje w uprawach uproszczonych i bezorkowych oraz w zmianowaniu z dużym udziałem zbóż.

3. Jakie warunki pogodowe sprzyjają rozwojowi brunatnej plamistości?

Infekcji sprzyjają okresy wysokiej wilgotności powietrza oraz chłodnej pogody, choć patogen może się namnażać w szerokim zakresie temperatur. Optymalna temperatura do rozwoju choroby to 10-18°C oraz wilgotność powietrza na poziomie 80%.

4. Jakie metody niechemiczne pomagają zapobiegać brunatnej plamistości?

Kluczowe jest przyspieszenie mineralizacji resztek pożniwnych (można zastosować Convert WG), stosowanie płodozmianu unikającego monokultury zbożowej oraz wybór odmian o podwyższonej odporności. Ważne jest również zrównoważone nawożenie NPK.

5. Jakie preparaty mikrobiologiczne wspierają ochronę przed brunatną plamistością?

Preparaty mikrobiologiczne Arcton WG i BioRace SL odbudowują naturalne mechanizmy odporności roślin uprawnych na najważniejsze ekonomicznie choroby zbóż. Convert WG istotnie zwiększa aktywność mikrobiologiczną gleby, co powoduje między innymi przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych stanowiących rezerwuar choroby.