Jak rozwiązać problem larw śmietki kapuścianej w rzepaku? – czy zwalczanie chemiczne zawsze jest skuteczne?
Do niedawna ochronę rzepaku przed śmietką kapuścianą i pozostałymi jesiennymi szkodnikami opierano głównie na zaprawach insektycydowych zawierających substancje czynne z grupy neonikotynoidów. Po ostatecznym wycofaniu z praktyki rolniczej w Polsce rolnicy zmuszeni są częściej sięgać po zabiegi owadobójcze jesienią. Ich skuteczność z wielu powodów jest niezadowalająca, dlatego poszukują rozwiązań pozwalających na minimalizowanie strat powodowanych przez szkodniki, np. dobór odmian, aplikacja preparatów mikrobiologicznych, zmiana terminu siewu. Im mniej roślina jest uszkodzona lub szybciej się regeneruje, tym lepiej wykorzystuje czas jesiennej wegetacji do rozwoju rozety i systemu korzeniowego.
Jak wygląda śmietka kapuściana?
Śmietka kapuściana to szkodnik z rodzaju Delia z rzędu muchówek, o długości 5–6 mm, charakteryzujący się czerwoną plamką na srebrzystym czole. Larwa śmietki jest koloru białego i pozbawiona nóg, jej długość nie przekracza 7 mm. Na roślinach rzepaku ozimego larwa żeruje na korzeniu, natomiast w warzywach kapustnych może uszkadzać także część nadziemną mającą bezpośredni kontakt z gruntem.
Jakie uszkodzenia powoduje śmietka kapuściana?
Larwy żerują na korzeniu i powodują jego uszkodzenie, co powoduje zmniejszenie efektywności pobierania wody i składników pokarmowych. Przez co rośliny wolniej rosną i spada ich zimotrwałość oraz potencjał plonowania. Żerowanie larw jest szczególnie niebezpieczne dla młodych roślin, ponieważ może dochodzić do przerwania systemu korzeniowego w miejscu żerowania.
Inne jesienne szkodniki rzepaku
Śmietka kapuściana jest uznawana za najgroźniejszy jesienny szkodnik rzepaku ozimego, ponieważ jej larwy uszkadzają system korzeniowy. Oprócz niej jesienią na plantacji mogą wystąpić:
- mszyce
- gnatarz rzepakowiec
- tantniś krzyżowiaczek
- larwy motyli z rodziny bielinkowatych
- chowacz galasówek
Jak długo działają zaprawy owadobójcze w roślinie?
Do zwalczania szkodników w formie zapraw zarejestrowane są obecnie dwie substancje czynne – flupyradifuron i cyjantraniliprol – które można stosować w uprawie rzepaku ozimego. Długość ich działania jest znacznie krótsza niż wycofanych związków z grupy neonikotynoidów. Ich skuteczność spada wraz z rozwojem roślin, czyli rozcieńczeniem koncentracji substancji czynnej. Szacuje się, że obecnie dostępne zaprawy chronią rośliny do około 3. liścia właściwego rzepaku. Dlatego też niezbędny jest monitoring plantacji i wykonywanie zabiegów nalistnych insektycydami.
Czym zwalczać śmietkę w rzepaku?
Obecnie nie ma skutecznych środków owadobójczych, które mogłyby chronić rośliny rzepaku ozimego przed żerowaniem larw. Dlatego bardzo ważne jest zwalczanie muchówki przed złożeniem jaj. Oznacza to, że zabieg insektycydem należy wykonać „w punkt” – terminowo. Obecnie do zwalczania śmietki kapuścianej powszechnie wykorzystywane są związki z grupy pyretroidów, które zapewniają szybkie działanie, ale bardzo krótkie. Dlatego też po wykonaniu zabiegu niezbędne jest prowadzenie dalszego monitoringu i powtórzenie zabiegu po przekroczeniu progu ekonomicznej szkodliwości.
Czy acetamipryd zwalcza larwy śmietki żerujące na korzeniach?
Acetamipryd jest jedną z niewielu dostępnych substancji czynnych o działaniu systemicznym. Warto jednak poznać drogę, którą przemieszcza się w roślinie. Jest ona transportowana w strumieniu transpiracyjnym i nie przemieszcza się do systemu korzeniowego. W związku z tym aplikacja środka owadobójczego zawierającego acetamipryd nie zwalczy larw śmietki kapuścianej żerującej na korzeniach.
Uszkodzenia korzeni — powszechny problem
W związku z trudnością zwalczania śmietki kapuścianej na każdej plantacji można zaobserwować rośliny rzepaku z uszkodzonymi korzeniami przez larwy. Ich stopień jest zróżnicowany, ponieważ zależy od liczby jesiennych zabiegów owadobójczych wykonywanych przy pomocy pyretroidów.
Jak przyspieszyć regenerację systemu korzeniowego?
Resisto WG przyspiesza regenerację systemu korzeniowego, a także – przez wydzielanie przez szczep RIS związków podobnych do fitohormonów roślinnych – stymuluje rozwój systemu korzeniowego. Potwierdzają to obserwacje agronomów oraz precyzyjne pomiary masy systemu korzeniowego prowadzone w doświadczeniach łanowych. Dodatkowo Resisto WG zniechęca śmietkę kapuścianą do bytowania i składania jaj, co przekłada się na mniejszą liczbę uszkodzonych korzeni rzepaku ozimego.
Jesienią rzepak koduje plon
Włączenie Resisto WG do jesiennej technologii prowadzenia rzepaku przyspiesza regenerację uszkodzeń powodowanych przez śmietkę kapuścianą, ale także inne szkodniki żerujące na liściach. Pozwala na wykorzystanie energii do kodowania plonu nasion, a nie do regeneracji roślin.
Dobra kondycja i optymalna faza rozwojowa roślin pozwalają na zrealizowanie genetycznie zakodowanej zimotrwałości odmiany. Pozwala to na szybką regenerację wiosenną oraz sprawne wejście w kolejne fazy rozwojowe i osiągnięcie wysokich plonów.
Resisto WG w jesiennej technologii
W praktyce rolniczej powszechne są mieszaniny opryskowe, czyli łączne stosowanie kilku produktów o różnej funkcjonalności. Resisto WG jest kompatybilny ze środkami ochrony roślin — może być stosowany w jednym zabiegu z herbicydami, insektycydami, fungicydami. Zasadne jest jego łączenie z pyretroidem (deltametryna, lambda-cyhalotryna), który eliminuje wiele gatunków szkodników w momencie nalotu na plantacje lub podczas żerowania na roślinach.
FAQ
1. Dlaczego zwalczanie chemiczne śmietki kapuścianej jest trudne?
Po wycofaniu zapraw insektycydowych z grupy neonikotynoidów rolnicy muszą częściej sięgać po zabiegi nalistne, których skuteczność jest ograniczona i zależna od terminowości wykonania. Dlatego coraz większe znaczenie zyskują metody uzupełniające, takie jak dobór odmian, preparaty mikrobiologiczne czy odpowiedni termin siewu.
2. Jakie szkody powoduje żerowanie larw śmietki kapuścianej?
Larwy uszkadzają korzeń, co ogranicza pobieranie wody i składników pokarmowych oraz spowalnia wzrost roślin. Skutkiem jest obniżona zimotrwałość i mniejszy potencjał plonowania, a w przypadku młodych roślin żerowanie może prowadzić do przerwania systemu korzeniowego.
3. Jak długo działają zaprawy owadobójcze stosowane obecnie w rzepaku?
Zarejestrowane substancje czynne (flupyradifuron i cyjantraniliprol) działają znacznie krócej niż wycofane neonikotynoidy, a ich skuteczność spada wraz z rozcieńczeniem koncentracji w rosnącej roślinie. Szacuje się, że ochrona utrzymuje się do około 3. liścia właściwego, dlatego niezbędny jest dalszy monitoring plantacji.
4. Czy acetamipryd zwalczy larwy śmietki żerujące w korzeniach?
Nie – mimo systemicznego działania acetamipryd przemieszcza się w roślinie wraz ze strumieniem transpiracyjnym, czyli w kierunku części nadziemnych, a nie do korzeni. W związku z tym zabiegi tą substancją nie ograniczają uszkodzeń korzeniowych powodowanych przez larwy.
5. Jak przyspieszyć regenerację systemu korzeniowego rzepaku po żerowaniu larw?
Zastosowanie preparatu Resisto WG wspomaga regenerację korzeni dzięki związkom zbliżonym do fitohormonów, wydzielanym przez zawarty w nim szczep. Dodatkowo produkt ten ogranicza atrakcyjność roślin dla śmietki kapuścianej, zmniejszając liczbę składanych jaj i uszkodzonych korzeni.