Wycofane substancje czynne w 2025 roku — brak możliwości stosowania ważnych środków ochrony roślin
Wycofanie substancji czynnych w 2025 roku jest częścią długofalowego działania prowadzonego przez Komisję Europejską. Według danych w ciągu ostatnich 5 lat wycofanych zostało ponad 100 substancji czynnych. Obecnie na terenie Unii Europejskiej dopuszczonych do obrotu jest 421 substancji czynnych, z czego 353 to substancje chemiczne, a 68 to wirusy, bakterie i grzyby. W Polsce zarejestrowanych jest 268 substancji czynnych, z czego 236 to substancje chemiczne, a 32 to wirusy, bakterie i grzyby. W ciągu ostatnich 5 lat wycofano w Polsce 43 substancje czynne. Wycofanie około 1/5 substancji czynnych w Europie i w Polsce pokazuje, jak dynamiczny jest to proces (Źródło: EU Pesticide Data Base, stan na 26.01.2026).
Spis treści
- Powody wycofywania substancji czynnych
- Substancje czynne wycofane w 2025 roku
- Europejska lista substancji do zastąpienia
- Co zamiast konwencjonalnej ochrony
- FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Jakie są powody wycofywania substancji czynnych wchodzących w skład środków ochrony roślin
Wycofywanie z rynku substancji czynnych budzi wiele kontrowersji w branży rolnej. Prowadzenie racjonalnej ochrony roślin przy takim tempie zmian jest coraz trudniejsze. Uzasadnieniem tego procesu jest troska o bezpieczeństwo ludzi i środowiska. Jeśli producenci nie dostarczą wymaganej dokumentacji lub badania wykażą zagrożenie dla zdrowia lub środowiska, substancja nie uzyskuje zgody na dalszy obrót. W ostatnich latach proces przyspieszyło wdrożenie strategii „Od Pola do Stołu” i cel redukcji o 50% stosowania środków ochrony roślin.
Substancje czynne wycofane w 2025 roku
Lista wycofanych substancji czynnych obejmuje 2 herbicydy, 2 fungicydy i jeden insektycyd, które można było po raz ostatni zastosować w 2025 roku. Decyzja dotycząca substancji flufenacet oznacza możliwość stosowania produktów ją zawierających do 10 grudnia 2026 roku.
Substancja czynna: tritosulfuron
Herbicyd do ochrony kukurydzy i zbóż. Tritosulfuron wycofany został decyzją KE 06.11.2024 r. Środki wprowadzone do obrotu do 7 maja 2025 r. mogą być stosowane i przechowywane do 7 listopada 2025 r.
Substancja czynna: metrybuzyna
Stosowana w uprawach takich jak zboża ozime, ziemniak, pomidor, bakłażan, marchew, szparagi i soja. Metrybuzyna wycofana została decyzją KE 24.11.2024 r. Środki wprowadzone do obrotu do 24 maja 2025 r. mogą być stosowane do 24 listopada 2025 r.
Substancja czynna: dimetomorf
Fungicyd przeznaczony do ochrony ziemniaka, pomidora, cebuli, czosnku, ogórka, sałaty i winorośli. Wycofany decyzją KE 20.05.2024 r. Produkty wprowadzone do obrotu do 20 listopada 2024 r. mogą być stosowane do 20 maja 2025 r.
Substancja czynna: mepaniprym
Stosowany w truskawce przeciwko szarej pleśni. Wycofany decyzją KE 20.05.2024 r. Środki wprowadzone do obrotu do 20 listopada 2024 r. mogą być stosowane do 20 maja 2025 r.
Substancja czynna: spirotetramat
Jedyny na liście insektycyd, zarejestrowany w wielu uprawach sadowniczych, warzywniczych i ozdobnych. Spirotetramat wycofany został decyzją KE 30.04.2024 r.
Substancja czynna: flufenacet
Popularna substancja w uprawie zbóż ozimych. Rolnicy będą mogli stosować produkty oparte na flufenacecie do 10 grudnia 2026 r., a ostatni zakup możliwy jest do 10 października 2026 r.
Wycofanie substancji czynnych w 2025 roku nie kończy prac Komisji Europejskiej
Na liście „produktów do zastąpienia” znajduje się 38 substancji czynnych. Należy mieć nadzieję, że władze unijne będą kierować się rzetelnymi kryteriami naukowymi oraz interesami społeczeństw.
Europejska lista substancji czynnych do zastąpienia (wycofania)
W perspektywie najbliższych lat zagrożone są m.in.: Aklonifen, benzowindyflupyr, bromukonazol, chlorotoluron, miedź, cypermetryna, cyprodynil, difenokonazol, diflufenikan, ememektyna, esfenwalerat, etofenproks, fludioksonil, flufenacet, fluopikolid, flurochloridon, gamma-cyhalotryna, imazamoks, lenacyl, metalaksyl, metkonazol, metrybuzyna, metsulfuron-metyl, nikosulfuron, oksyfluorofen, paklobutrazol, pendimetalina, pirimikarb, propyzamid, prosulfuron, sulkotrion, tebukonazol, tebufenpirad, tembotrion, ziram, lambda-cyhalotryna.
Co zamiast konwencjonalnej ochrony
Alternatywą może być indukowanie nabytej odporności systemicznej (ISR). Wykorzystuje się do tego preparaty mikrobiologiczne z wybranymi gatunkami bakterii.
Odporność systemiczna wykorzystuje naturalne szlaki sygnałowe rośliny, przygotowując ją do kontaktu z patogenami, co wspiera wyższą jakość i plonowanie.
FAQ – Wycofane substancje czynne w środkach ochrony roślin w 2025 r.
1. Ile substancji czynnych zostało wycofanych w ostatnich latach?
W ciągu ostatnich 5 lat w Europie wycofano ponad 100 substancji, a w Polsce 43. Obecnie w UE dopuszczonych jest 421 substancji.
2. Jakie są główne powody wycofywania substancji czynnych?
Głównie troska o bezpieczeństwo ludzi i środowiska, brak wymaganej dokumentacji oraz realizacja strategii „Od Pola do Stołu” (redukcja o 50%).
3. Jakie substancje wycofano w 2025 roku?
Tritosulfuron, metrybuzyna, dimetomorf, mepaniprym oraz spirotetramat. Flufenacet pozostaje w użyciu do grudnia 2026 r.
4. Jakie alternatywy można stosować?
Metody biologiczne, takie jak indukowanie nabytej odporności systemicznej (ISR) z wykorzystaniem preparatów mikrobiologicznych.