Powierzchnia upraw w 2025 roku
Powierzchnia upraw w 2025 jest wypadkową wielu czynników. Do najważniejszych kryteriów należy oczywiście ekonomika produkcji i jej elementy składowe takie jak wysokość nakładów i ceny płodów rolnych. Producenci rolni biorą pod uwagę także inne czynniki takie jak globalne i lokalne trendy, ogólną sytuację polityczno-ekonomiczną. Nie bez znaczenia jest też sytuacja i uwarunkowania w danym gospodarstwie: zmiany strukturalne (powierzchnia gospodarstwa), demograficzne (wiek i zmiany pokoleniowe) oraz klimatyczne (okresowe susze, nawalne deszcze, ekstrema temperaturowe w okresie wegetacji i w okresie zimowym).
Wpływ przebiegu pogody na zasiewy upraw ozimych i jarych
Przebieg pogody jesienią był sprzyjający dla siewu ozimin. Po ciepłym i deszczowym wrześniu temperatury i opady w październiku i listopadzie sprzyjały pracom polowym. Zima była łagodna i sprzyjała przezimowaniu wszystkich gatunków, także tych bardziej wrażliwych jak rzepak i jęczmień
Źródło: Przedwynikowy szacunek głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych w 2025 roku
Dla upraw jarych przebieg pogody we wczesnych miesiącach wiosennych, marcu i kwietniu był bardzo sprzyjający, co nie przełożyło się pozytywnie dla wszystkich upraw.
Dla upraw warzywnych zimny maj był trudny dla siewu i sadzenia gatunków ciepłolubnych. W sposób oczywisty odbiło się na ich powierzchni oraz plonowaniu.
Źródło: Wynikowy szacunek głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych w 2025 roku
Powierzchnia upraw 2025 roku — uprawy polowe
Ogólna powierzchnia upraw polowych zmniejszyła się nieznacznie, ale w obrębie poszczególnych gatunków zmiany były znaczące. Dla rolników kluczowe były czynniki ekonomiczne, modyfikowane przez przebieg pogody jesienią i wiosną. Dla intensywnego rolnictwa śledzenie trendów w obrębie poszczególnych gatunków jest kluczowe dla podejmowania kluczowych decyzji.
Zboża
Zbóż ogółem było prawie 5,5 mln ha (5480,1 mln ha) o 3,5% mniej niż w 2024 roku. Dzięki wyższym plonom (+8,7%) zbiory były jednak wyższe o 4,8% (26,6 mln ton).
W porównaniu do 2022 roku powierzchnia uprawy zmalała o prawie 0,4 mln ha a zbiory zmalały o 0,9% (26,9 mln ton).
Pszenica
Pszenica ozima na przestrzeni lat utrzymuje się na stabilnym poziomie (2,3 mln ha), jakkolwiek w 2024 roku było jej mniej o 4,4%. Dzięki wysokim plonom w Polsce w 2025 roku uzyskano rekordowy zbiór tej uprawy (13,1 mln ton).
Powierzchnia zasiewów pszenicy jarej podlegała znacznie większym zmianom. W roku 2025 było jej mniej o 41,1% a powierzchnia spadła do zaledwie 100 tys. ha. Jak się wydaje, głównym powodem był przebieg pogody wiosną oraz niedostatek materiału siewnego. W roku 2025 zebrano najmniej w historii uprawy pszenicy jarej 0,4 mln ton.
Jęczmień
Jęczmień ozimy od lat jest w tendencji wzrostowej, głównie z powodu sprzyjającego przebiegu pogody oraz dobrej koniunktury. W 2025 roku powierzchnia uprawy przekroczyła 0,4 mln ha (419,0 tys. ha), a zbiory wzrosły o 10,9% i osiągnęły rekordowe 2,1 mln ton (2 134,6 tys. ton).
Jęczmień jary z kolei notuje rekordowe spadki, zapewne związane z dalszym wzrostem zainteresowania kukurydzą. Powierzchnia uprawy spadła o 27% do nienotowanego poziomu 0,2 mln ha (201 tys. ha). Pomimo uzyskania wyższych o 10% plonów, zbiory spadły do 856 tys. ton, najniższy poziom w historii.
Pszenżyto
Uprawa pszenżyta jest w trendzie spadkowym. W roku 2025 ogólna powierzchnia uprawy spadła o 2,7% do 1,1 mln ha (1 115,0 tys. ha), w porównaniu do 2022 roku aż o 9,0% (z 1 232 tys. ha). Na przestrzeni lat powierzchnia pszenżyta jarego nie zmienia się istotnie (zaledwie około 35 tys. ha), natomiast forma ozima jest coraz mniej popularna wśród rolników — spadek o prawie 100 tys. ha.
Pozostałe zboża
Uprawa owsa przeżywa renesans osiągając 528 tys. ha i nieznacznie rosnąc w stosunku do 2024, ale w 2022 roku było owsa 62 tys. ha mniej.
Mieszanki zbożowe z roku na rok odnotowują spadek i w 2025 roku było ich 197 tys. ha, o prawie 150 tys. ha mniej niż w 2022 roku.
Kukurydza
Uprawa kukurydzy niezmiennie cieszy się rosnącym powodzeniem, jakkolwiek zachodzą interesujące zmiany w strukturze zasiewów. Powierzchnia kukurydzy ziarnowej 1,348 tys. ha niezmiennie rośnie (+5,1%), natomiast kukurydza na zielonkę 635,2 tys. ha zmalała (-1,7%). Plonowanie kukurydzy jest zróżnicowane regionalnie, co było spowodowane trudną dla tej uprawy wiosną (chłody i niska temperatura gleby) oraz zróżnicowanych opadów w trakcie sezonu wegetacyjnego. Zbiory kukurydzy ziarnowej są historycznym rekordem (10,5 mln ton), a zbiory na zielonkę są także wyższe (+3,2%).
Rzepak i inne oleiste
Rok 2025 jest rekordowy pod względem powierzchni zasiewów rzepaku 1 097,5 tys. Zbiory były minimalnie mniejsze niż w rekordowym 2022 roku o zaledwie 15 tys. ton (3,633 mln ton). Powierzchnia uprawy rzepaku jarego jest marginalna i waha się od około 15 do 30 tys. ha w zależności od możliwości siewu formy ozimej jesienią.
Soja to w ostatnich latach dynamicznie rozwijająca się uprawa, dzięki zwiększonemu popytowi i mniej wymagającej agrotechnice w porównaniu do rzepaku. Według wstępnych szacunków GUS w 2025 roku zasiano 37,5 tys. ha o 19,6% więcej niż rok wcześniej. Według danych Stowarzyszenia Polska Soja było to aż 98,1 tys. ha. Jest to bardzo duża różnica jednak trend jest bardzo wyraźny i bardzo obiecujący na kolejne lata. Wydaje się, że ceny materiału siewnego i dotacje do nich oferowane przez Agencje Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa mogą znacząco poprawić sytuację tej uprawy.
Pozostałe rośliny oleiste także zanotowały znaczne wzrosty powierzchni uprawy; słonecznik 24,2 tys. ha (+36,7%), inne oleiste (mak, gorczyca, len oleisty) 37,5 tys. ha (+19,6%).
Burak cukrowy
Burak cukrowy to wysoko nakładowa uprawa, wymagająca daleko idącej specjalizacji gospodarstw. Po kilkuletnim okresie wysokiej opłacalności i znaczącego wzrostu powierzchni uprawy w 2025 roku odnotowano 6,9% spadek powierzchni do 258,7 tys. ha. Było to rezultatem spadku cen kontraktowych na buraki oraz ograniczeniu kontraktowanych powierzchni w niektórych koncernach. Bardzo trudne warunki pogodowe w maju (nocne przymrozki) oraz gradacyjny pojaw szkodników, głównie szarka komośnika, dodatkowo wpłynął na powierzchnię zbioru.
Ziemniaki
Powierzchnia uprawy ziemniaka wzrosła do 214,2 tys. ha (+9,2%) w wyniku dobrej koniunktury w roku ubiegłym. Pomimo nocnych przymrozków w maju i nierównomiernych opadów w trakcie sezonu wegetacyjnego, plony (+8,3%) i zbiory (+18,4%) były wyższe.
Uprawy warzywnicze i sadownicze
W 2025 roku powierzchnia uprawy warzyw (165,0 tys. ha) wzrosła o 4,6%, a całkowity plon (4,06 mln ton) wzrósł o 6,1%. Wzrosła powierzchnia upraw takich gatunków jak kapusta (+4,6%) kalafiory (+12,0%), marchew (+5,3%), buraki ćwikłowe (+6,2%), selery (+12,2%). Spadła powierzchnia upraw cebuli (-11,0%), brokułów (-4,0%), ogórków (-6,5%). Praktycznie bez zmian pozostała powierzchnia uprawy pietruszki pomimo problemu niektórych rolników z dostarczonymi nasionami (pietruszka naciowa zamiast korzeniowej).
Powierzchnia upraw sadowniczych podlega mniejszym wahaniom ze względu na ich charakter wieloletnich nasadzeń. Widać jednak stały trend spadkowy (-1,1%) wynikający z intensyfikacji i wzrostu wydajności. Drzewa owocowe to głównie jabłonie (70,0%) oraz wiśnie i czereśnie (16,4%) i śliwy (8,3%).
Uprawy jagodowe podlegają podobnym trendom jak uprawy sadownicze. Całkowita powierzchnia uprawy (165,8 tys. ha) zmalała o 1,2%. Powierzchnia uprawy borówki wysokiej i porzeczek wzrosły nieznacznie (+0,4% i 1,8%), istotnie zmniejszyły się maliny (-10,8%), agrest (-7,1%) i truskawki (-4,5). Uzyskane zbiory poszczególnych gatunków poza malinami (+2,9%) zmieniły się proporcjonalnie do zmian powierzchni a dzięki korzystnym przebiegu pogody ogólnie były wyższe o 1,7%.
Polska i świat
W Polsce uprawia się bardzo wiele gatunków roślin, a niektóre z tych upraw stawiają nas w roli światowego lidera. I tak na świecie najwięcej pszenżyta uprawia się w Polsce. Aronia to także pozycja numer 1.
Wiele innych upraw stawia Polskę w pozycji lidera na świecie (w nawiasie pozycja Polski): porzeczki (2), jabłonie (3 lub 4), maliny (5), chmiel (5), żyto (2) owies (4).
FAQ
1. Jak zmieniła się ogólna powierzchnia upraw zbóż w 2025 roku?
Zbóż ogółem było prawie 5,5 mln ha, co stanowi spadek o 3,5% w porównaniu do 2024 roku. Pomimo mniejszej powierzchni, dzięki wyższym plonom (+8,7%) zbiory były jednak wyższe o 4,8% i osiągnęły 26,6 mln ton.
2. Jakie trendy można zaobserwować w uprawie jęczmienia w 2025 roku?
Powierzchnia uprawy jęczmienia ozimego notuje tendencję wzrostową i w 2025 roku przekroczyła 0,4 mln ha, osiągając rekordowe zbiory 2,1 mln ton (+10,9%). Jęczmień jary z kolei notuje rekordowe spadki — powierzchnia uprawy spadła o 27% do 0,2 mln ha, zapewne związane z dalszym wzrostem zainteresowania kukurydzą.
3. Jak zmieniła się struktura uprawy kukurydzy w 2025 roku?
Powierzchnia kukurydzy ziarnowej (1,348 tys. ha) niezmiennie rośnie (+5,1%), natomiast kukurydza na zielonkę (635,2 tys. ha) zmalała (-1,7%). Zbiory kukurydzy ziarnowej są historycznym rekordem wynoszącym 10,5 mln ton, mimo trudnych warunków wiosennych i zróżnicowanych opadów w trakcie sezonu wegetacyjnego.
4. Dlaczego powierzchnia uprawy buraków cukrowych spadła w 2025 roku?
Po kilkuletnim okresie wysokiej opłacalności w 2025 roku odnotowano 6,9% spadek powierzchni do 258,7 tys. ha. Było to rezultatem spadku cen kontraktowych na buraki oraz ograniczenia kontraktowanych powierzchni w niektórych koncernach, a dodatkowo bardzo trudne warunki pogodowe w maju i gradacyjny pojaw szkodników (głównie szarka komośnika) wpłynął na powierzchnię zbioru.
5. W uprawie jakich roślin Polska jest światowym liderem?
Polska jest światowym liderem w uprawie pszenżyta i aronii (pozycja nr 1 na świecie). Wysokie pozycje zajmuje także w uprawie porzeczek (2 miejsce), jabłoni (3 lub 4 miejsce), malin (5 miejsce), chmielu (5 miejsce), żyta (2 miejsce) i owsa (4 miejsce).
Źródło: GUS, informacje własne